Cộng đồng nghề kế toán Việt Nam Chia sẻ kinh nghiệm nghề kế toán

Đọc và phân tích BCTC

Đọc và phân tích Báo cáo tài chính (BCTC) của một doanh nghiệp là một kỹ năng rất quan trọng không thể thiếu đối với nhà đầu tư, nhà quản trị doanh nghiệp, kiểm toán, kế toán và ngân hàng.

BCTC được thể hiện ở hai dạng: BCTC đã được kiểm toán và BCTC chưa được kiểm toán. Vậy khi chúng ta đọc và phân tích với những BCTC đã được kiểm toán, chúng ta nên lưu ý những ý kiến của kiếm toán đưa ra.

Dưới đây là các bước cụ thể giúp các bạn có thể đọc và phân tích Báo cáo tài chính một cách dễ dàng.

Bước 1: Đọc hiểu kiểm soát Bảng cân đối kế toán (CĐKT)

Bảng CĐKT là bảng tổng hợp số liệu quan trọng của doanh nghiệp. Thể hiện tình hình tài chính của doanh nghiệp tại một thời điểm nhất định và cho bạn biết tại thời điểm này tình hình của doanh nghiệp đang ở mức độ nào.

Kết cấu của BCĐKT sẽ gồm 2 phần là: Tài sảnNguồn vốn, tổng của Tài sản và Nguồn vốn là phương trình cân bằng nhau

Tài sản = Nợ phải trả + Vốn chủ sở hữu

A. Tài sản: Là những tài sản thuộc sở hữu của doanh nghiệp, có khả năng tạo ra lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp và được phân thành 2 loại: Tài sản ngắn hạn và Tài sản dài hạn.

Tài sản ngắn hạn: Là những loại tài sản có thể chuyển đổi thành tiền mặt trong vòng dưới 1 năm hoặc 1 chu kỳ kinh doanh. Bao gồm các mục chính như:

  • Tiền và tương đương tiền;
  • Các khoản đầu tư tài chính;
  • Các khoản phải thu;
  • Hàng tồn kho;
  • Tài sản khác.

Tài sản dài hạn: Là những tài sản sẽ có thời gian sử dụng trên 1 năm. Bao gồm các mục chính như:

  • Các khoản phải thu;
  • Tài sản cố định;
  • Các khoản đầu tư tài chính;
  • Tài sản khác.

Trong đó, Tài sản cố định là khoản mục quan trọng.

B. Nguồn vốn

Gồm: Nợ phải trả và Vốn chủ sở hữu, phản ánh nguồn hình thành tài sản của doanh nghiệp.

1. Nợ phải trả thể hiện nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp đối với bên ngoài và được chia làm 2 loại: Nợ ngắn hạn và Nợ dài hạn.

  • Nợ ngắn hạn là những khoản nợ và các nghĩa vụ tài chính phải thanh toán dưới 1 năm.
  • Nợ dài hạn là những khoản nợ và nghĩa vụ tài chính được phép thanh toán trên 1 năm.

– Các khoản mục chính bao gồm:

  • Phải trả người bán: Thể hiện số tiền mà doanh nghiệp chưa thanh toán (còn nợ) cho nhà cung cấp…
  • Thuế và các khoản phải nộp nhà nước, Phải trả người lao động… đây là khoản phải trả của doanh nghiệp đối với nhà nước (về thuế GTGT, thuế TNDN…), phải trả cho người lao động.
  • Vay và nợ ngắn hạn;
  • Vay và nợ dài hạn.

2. Vốn chủ sở hữu

  • Vốn góp chủ sở hữu: thể hiện số vốn thực tế được góp vào doanh nghiệp.
  • Lợi nhuận chưa phân phối: Nếu trong năm tài chính, doanh nghiệp quyết định tái đầu tư thì phần lợi nhuận giữ lại sẽ được chuyển từ Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh vào tài khoản này.
  • Nguồn kinh phí và các loại quỹ khác,…
  • Mục này đại diện cho tổng giá trị tài sản ròng của doanh nghiệp. Để Bảng cân đối kế toán cân bằng thì con số chênh lệch giữa Tài sản và Nợ phải trả sẽ là Vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp.

Cách đọc Bảng cân đối kế toán

  • Bước 1: Liệt kê những mục lớn trong Tài sản – Nguồn vốn.
  • Bước 2: Tính toán tỷ trọng các khoản mục này trong Tài sản và Nguồn vốn, và sự thay đổi của các khoản mục tại thời điểm báo cáo.
  • Bước 3: Ghi lại những mục chiếm tỷ trọng lớn, hoặc có sự biến động lớn về mặt giá trị tại thời điểm báo cáo.
  • Về tổng thể, các bạn sẽ phải tìm hiểu và đọc tất cả những mục, số liệu, sự thay đổi đang diễn ra trên Bảng cân đối kế toán. Tuy nhiên công việc đó tốn khá nhiều thời gian, công sức. Việc lựa chọn những khoản mục chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu Tài sản – Nguồn vốn giúp bạn trả lời được câu hỏi:

Phần lớn tài sản của doanh nghiệp đang tập trung ở đâu?

Nguồn hình thành tài sản của doanh nghiệp chủ yếu đến từ nguồn nào?

  • Sự thay đổi của những khoản mục này thường sẽ “trọng yếu” hơn, quan trọng hơn, và thể hiện rõ hơn tình hình tài chính của doanh nghiệp.
  • Các bạn nên lập thành 1 bảng tính trên Excel để tính và theo dõi cho chính xác.

Tham gia thảo luận cùng chúng tôi tại đây